Deze week raakten we met twaalf vakgenoten van de Communicatiewinkel in gesprek over ‘de rol van design in communicatie’. Als Zuiderlicht betogen we al een tijdje dat visuele en onbewuste processen in ons vak vaak worden onderschat. Veilige templates uit beduimelde handboeken zitten nog steeds in de standaard toolkit van veel organisaties. 4 c’s, 5 p’s, 6 w’s of de mantra kennis-houding-gedrag. Terwijl al zo vaak is aangetoond dat niet alleen de inhoud maar vooral de visuele verschijningsvorm bijdraagt aan imagoverbetering, innovatiekracht en hogere winst.

Daarnaast leren we van de moderne neuro-wetenschap veel over de feitelijke werking van design. Mede dankzij fMRI, een speciale MRI-techniek waarbij je hersenenactiviteit kunt aflezen in 3D. Zo blijkt ons brein geen passieve grijze brei, maar een actief geheel van talloze verbindingen die aangeleerde en aangeboren mechanismen uitvoeren. Wist je dat 30% van al die verbindingen zich bezig houdt met visuele informatie? Een spectaculair inzicht! Als je het die 30% naar de zin maakt neem je al een geweldige horde op weg naar contact met je doelgroep. (We komen hier op terug als we onze leesstapel ‘neuro-esthetica’ hebben uitgespit. Beloofd.) We vinden dat we onze opdrachtgevers moeten wijzen op zulke inzichten. We doen hen tekort als we terugvallen op ingesleten sjablonen.

Dat mooie effect van visuele communicatie gaat natuurlijk alleen op als design verstandig wordt ingezet. Daarover ging dan ook het gesprek met de twaalf gedreven collega’s: hoe benut je de kracht van design maximaal? Twee herkenbare praktijkvoorbeelden.

• “Er liggen drie voorstellen, gebaseerd op één briefing. Hoe moet je die beoordelen?” Er leiden veel wegen naar Rome, maar je kunt er maar één nemen. Zoals de advocaat één pleidooi houdt en de chirurg één hart opereert. Daarom proberen wij altijd zo lang mogelijk te richten voordat we schieten. Als je vlak voor het doel staat, kun je haast niet missen en is één pijl genoeg in plaats van tien losse flodders. Die ‘ene’ briefing ontwikkelt zich als gevolg van goede gesprekken.
• “Mijn baas heeft een hekel aan roze. Wat doe je als ‘smaak’ de doorslag dreigt te geven?” Natuurlijk kunnen we niemand dwingen iets te gebruiken wat hij niet mooi vindt. Maar in de rijke traditie van Nederlands grafisch ontwerp (Ootje Oxenaar, Wim Crouwel, Thonik) gaat het niet over wat we mooi vinden, maar wat het ontwerp doet. Esthetische beleving is onderhevig aan trends, maar informatieverwerking niet.

Een (‘helaas’) beroemde collega zei laatst “U heeft als klant altijd het recht om ongelijk te hebben.” En zo is het. Maar onze ijver om klanten in contact te brengen met hun omgeving is te belangrijk om te ontaarden in een loterij of een kwestie van smaak. Een mooie conclusie na een avondje intervisie. Moeten we vaker doen!

Een beroemde Zuiderlicht-anekdote. Een klant reageerde ooit nogal fel op de factuur van de fotograaf: “Wat?! 250 gulden voor één foto? Er zitten 36 opnames op zo’n rolletje, dus is 20 gulden meer dan genoeg!”

Meestal loopt het gelukkig anders. Afgelopen maandag belde een klant over de factuur voor zijn jaarverslag. De eerste reflex: “Oei, hij zou toch niet geschrokken zijn?” Maar deze man – door alle communicatiewateren gewassen – stak juist de loftrompet. Hij had een hogere rekening verwacht en bedankte ons omdat we minder factureerden dan het offertebedrag.

Wanneer ‘klopt’ een prijs? Taxichauffeurs rijden een Mercedes E-klasse, automaat-op-diesel, omdat die moeiteloos vier keer het klokje rond rijdt. Is die auto (vanaf €49.000) dan duur? Wel als je er alleen mee in de stad of naar Franse gezinscampings rijdt. Wat is dan een goede auto? “Eén die mijn gezin vlot en veilig ter plekke brengt, compleet en comfortabel is, weinig verbruikt en niet na vier jaar om de haverklap naar de garage hoeft.” Die Toyota Avensis koop je vanaf €28.000. “Ja, maar ik wil wel de blits maken als ik langs een zonnig terrasje cruise.” Nou, denk in die prijsklasse dan eens aan de BMW 1-serie. “Ja, maar die kan ik pas na de zomer hebben.” Et cetera. Voor de één geeft prijs de doorslag, voor de ander kwaliteit en voor weer een ander de levertijd.

Wanneer ‘klopt’ een uurtarief? Wij denken dat dat onlosmakelijk samenhangt met kwaliteit en snelheid. Als je eerst goed richt en dan pas schiet, heb je minder tijd nodig voor een voltreffer. Als je ervaren en trefzeker bent, ontstaat een logo dat de kernwaarden goed symboliseert bijna vanzelfsprekend. Als een project snel klaar moet zijn, of als je weinig onrust wilt, dan kunnen dat overwegingen zijn om te kiezen voor een wat hoger uurtarief.

Het telefoontje van de blije klant illustreert dat. Met vorige bureaus had hij voor zo’n jaarverslag altijd vier of vijf correctierondes nodig. Zenuwslopende weken waren dat. Hijgende accountants, gestreste drukkers en een bureau dat steeds begon over ‘meerwerk’. Op basis van die ervaring en onze uurtarieven hadden we geoffreerd. “Dat jaarverslag wordt duurder dan voorheen. En dat in deze barre tijden…” Maar wie elk jaar wel tien jaarverslagen maakt, weet hoe het moet. Die werkt stapsgewijs van de dikste potloodlijn naar het kleinste tabeldetail. Die gaat niet onmiddellijk opmaken. Dit jaar volstond één correctieronde en dus bleef dit project ruim binnen budget. Door zijn vreugde met ons te delen, toonde deze klant zich een echte partner.

Voor mij is het Avontuurabonnement één van de belangrijkste redenen om ‘aan bureauzijde’ te willen werken. Telkens weer verdiep je je in Nieuwe Opdrachtgevers. Dat brengt je op onverwachte plekken en in onverwachte situaties. Je praat met tienermoeders (voor Predictor), maakt als jongste bediende een cabrio-proefrit (in een Saab), zit met kleurengoeroes in een verflab (van Akzo Nobel), beoordeelt amateurmaquettes (van de Grote Markt in Groningen), wordt opgesloten in een clean room (van ASML), proeft ongefilterd bier (Bavaria), zwerft door immense fabrieken (voor PDM), ziet ‘onbemiddelbaren’ kabelbomen monteren (bij Licom) of je tuurt over eindeloze brandnetelplantages (in de Noordoostpolder). Uit oogpunt van 2.0-efficiency kun je ook kiezen voor desk research en crowd sourcing. Maar ikzelf had dit ruige veldwerk voor geen goud willen missen.

En dat is nog maar het eerste aspect van het Avontuurabonnement. Het tweede aspect is veel spannender: de zoektocht naar de identiteit en de boodschap van die Nieuwe Opdrachtgevers. Zij willen dat wij het onderscheid zichtbaar maken. Dat onderscheid heeft twee dimensies. Allereerst wil de opdrachtgever zich positioneren. Hij is niet zoals andere aanbieders. Maar dat unieke onderscheid is niet altijd 1-2-3 te vinden. Soms moeten we diep graven. In dat proces kunnen voetangels en klemmen verborgen liggen. Durft de Nieuwe Opdrachtgever wel onbevangen in de spiegel te kijken? Zoekt hij bevestiging of staat hij open voor vrije geluiden? Je begrijpt dat dit kan uitdraaien op een milde vorm van corporate psychoanalyse. Lees Freud er maar op na, zijn leven was één groot avontuur!

Maar het Avontuurabonnement brengt ons nog méér. De Nieuwe Opdrachtgever wil zich in zijn communicatie onderscheiden van de duizenden boodschappen die we dagelijks binnenkrijgen. Dat beeldenbombardement beukt ons bont en blauw. Daarom adviseren we de Nieuwe Opdrachtgever om zich van andere mechanismen te bedienen. Kwaliteit voor kwantiteit. Durft hij te kiezen voor een selecte doelgroep waarmee we intensief contact kunnen leggen? Of wordt het een ongericht schot hagel? Toont hij lef? Of is hij liever een allemansvriend? Ook van dat proces is de uitkomst vooraf meestal ongewis.

Wij houden van die avontuurlijke zoektocht naar Het Onderscheid. Sterker nog, wij vinden die mooi genoeg om er in ons jubileumjaar nader onderzoek naar te verrichten. Misschien wel in de vorm van een boek. We willen zichtbaar maken wat er nodig is voor goede visuele communicatie. Dat is een essentieel bedrijfsonderdeel en al lang niet meer de hobby van een kunstminnende directeur of ambitieuze marketingafdeling. Hoe visuele communicatie op een succesvolle manier tot stand komt is niet een kwestie van efficiënt management, maar van persoonlijke drijfveren, nieuwsgierigheid, vertrouwen en kennis. We gaan hiervoor te rade bij kunsthistorici, psychologen, ontwerpers, neurologen, economen, kunstenaars, techneuten en opdrachtgevers. Je kunt ons onderzoek volgen op Twitter.

Het staat vast. In 2011 werken we geconcentreerder, grensverleggender, duurzamer en energieker dan ooit. Dat haal ik niet uit een glazen bol of koffiedik, maar dat kun je aflezen aan de resultaten van 2010. Resultaten uit het verleden zijn namelijk een goede garantie voor de toekomst. Eerder beweerde ik dat na een korte kloosterretraîte, nu is het tijd voor boter bij de vis. “Met de kennis van nu”.

Januari – Beeldbepalers. Al bijna vijfentwintig jaar bepaalt Zuiderlicht het beeld voor (toekomstige) beeldbepalers. We wisten dat intuïtief wel, maar als je het op een flip-over schrijft, voelt het toch anders. Met dit aangescherpte motto gingen we van start.

Februari – Gewenning. De eerste twee pitches zijn nog een sof. We moeten erkennen dat we beter zijn in beelden neerzetten dan in campagnes uitrollen. Het PechaKucha-team is voor jaargang 2 versterkt door Sueli Brodin en Nathalie Dirks. Fons Dejong doet een spannend voorstel.

Maart – Zelf doen. Wat leek op een verkooploket voor overtollige stroom, groeide in twee goede gesprekken uit tot een visionair die de bijl aan de wortels van de energiemarkt zet. Trianel levert doe-het-zelf services voor lokale energie-ondernemers. Na je eigen TV-station, nu ook je eigen energiebedrijf.

April – Meer ondernemen. Na een competitie in twee fases vraagt Industriebank LIOF ons om een toegankelijker (MKB-)beeld te ontwikkelen. Ter gelegenheid van zijn 35-jarig jublieum organiseert LIOF ook een frisse talentenjacht voor starters. Je bent een ontwikkelingsmaatschappij of niet.

Mei – Vakmensen. Ook ROC Leeuwenborgh zoekt betere aansluiting op het MKB. Op ons advies besluit men om te beginnen met het totaalbeeld. We schaven overbodige krullen van de huisstijl en verrijken ‘opleidingen’ tot ‘vakmensen in opleiding’. In Twente bouwt men nu een nieuwe website.

Juni – Inzamelen. We bedenken met klant Mosa een unieke inzamelactie voor het Museum aan het Vrijthof. Dat wil ingrijpend uitbreiden. Het Ontbrekende Miljoen wordt vergaard door de verkoop van  tegels met daarin een korte boodschap. Als het museum in 2012 weer opent, liggen deze tegels in de centrale hal.

Juli – Toekomst creëren. Ook Hogeschool Zuyd heeft twee rondes nodig om een bureau te selecteren voor een nieuw huisstijlsysteem. “Géén nieuw logo!” Maar na de presentatie staat het oude logo toch ter discussie. Op 3 januari krijgen alle Zuyd-medewerkers het nieuwe te zien.

Augustus – Prijs! De internationale Red Dot Design Award stuurt ons weer een blije brief: voor Oktoplus, het nieuwe merk van MIK kinderopvang worden we bekroond. Wel nog even mondje dicht.

September – Energie. Omdat we die LIOF Yeah!-talentenjacht zo sympathiek vinden, sluiten we onze deuren en bieden we de winnaars een dag creatieve energie aan. We stellen een efficiënte wasstraat op en voelen het aan alle kanten knetteren: nieuw ondernemerschap.

Oktober – Hartje stad. Na ruim twintig jaar Maastricht-Oost, verhuist Zuiderlicht naar het centrum. Onze nieuwe overbuurman, Camille Oostwegel, ziet zijn Kruisherenhotel pardoes bekroond tot GaultMillau Hotel van het Jaar. Logisch, alleen zijn gasten hebben uitzicht op Zuiderlicht!

November – Lange termijn. Prijzen winnen verveelt nooit: al ruim tien jaar werken we met Woonpunt aan een bijzondere identiteit. Die samenwerking heeft al veel fraais opgeleverd. Dit jaar wordt dat vertrouwen beloond met de prijs voor het best verzorgde jaarverslag.

December – Optimisme. De vijfde PechaKucha Night van dit jaar stemt ons vrolijk: 200 mensen trotseren de sneeuw om te horen hoe het onderwijs kan worden verbeterd. Een prachtige lijst Uitvindingen, nieuwe impulsen voor Eutropolis, de economische erkenning van Design en een toverhotel maken dat ik van 2011 veel verwacht.

2011 – Maastrichtelijk.

Nergens is het licht zo licht
Als op het Vrijthof in Maastricht
En overdrijf ik lichtelijk
Ook dat is Maastrichtelijk

(Toon Hermans)

Ook zakelijk valt het niet mee om een goede naam te bedenken. Er zijn al tienduizenden bedrijfsnamen. Wees dan maar eens origineel, betekenisvol én authentiek. Abstracte namen kun je gebruiken voor heel uiteenlopende diensten en producten: Ziggo, Ziut, Zigila. Het kost wel wat tijd en geld om uit te leggen wat die bedrijven doen, maar ‘het bekt lekker’. Beschrijvende namen zijn juist ‘lekker concreet’, met als nadeel dat je er niet veel kanten mee op kunt. Met een ambachtelijk achtervoegsel (-winkel, -fabriek of -plein) klinken we vlot maar niet pretentieus. Als de domeinnaam nog maar beschikbaar is! Erwin Vrijman schreef er een kostelijk en rijk gedocumenteerd boekje over: De bedrijfsnamenfabriek.

Deze week maakte ik kennis met de voor mij geheel nieuwe niche van functienamen. Niet bij Zuiderlicht hoor, daar hebben we maar een paar smaken: ontwerper, projectleider/adviseur en developer. Bij andere bureaus ben je na tien jaar trouwe dienst design director. In grote organisaties is dat lastiger. In je functienaam komt alles samen: deskundigheid, taak, bevoegdheid, salarisschaal, carrièreperspectief, status. Zo kreeg ik van beleidsmedewerkers ooit al visitekaartjes met daarop ‘ontwikkelaar’, ‘facilitair strateeg’ en ‘senior expert specialist’. Waar eindigt dat?

Het is dan ook heel begrijpelijk dat de overheid zo nu en dan een vacature heeft voor een ‘medewerker functiebenaming’. Want ook dat is een vak. Weet iemand waar je het kunt leren?

Ik lees verder in die Marketing Tribune van 19 oktober. En herken bijna elk woord uit het interview met oud-collega Tom Dorresteijn die een wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van design initieerde en realiseerde. Blijkt dat de financiële prestatie van een nieuw product een winst oplevert van bijna 20% als er bij de ontwikkelingsfase veel aandacht wordt besteed aan design…

Nou blog ik nooit. Ik twitter niet en SMS zelden. Maar collega Martijn vindt het vast goed als mijn verhaaltje dit keer op Zuiderlichts Zijlijn komt. Dus ik schrijf dit op. Want ik voel een grote neiging tot delen. Een paar citaten uit dat interview met Tom. Eén gaat over innovatief design: “… het komt erop neer dat design vooral wat oplevert als je ontwerpers niet met huid en haar aan de briefing houdt, maar ze een beetje vrijheid geeft. Designers, welk pluimage ook, hebben de neiging wat vrijer te denken en anders naar de problematiek te kijken. Mijn les is dat ontwerpers uitstekende strategen zijn, maar vraag ze niet om het uit te leggen in een rapport.” En: “Design is een cruciale component van branding. Als je terrein wilt veroveren moet je niet normbevestigend, maar innovatief denken: designers doen dat van nature.” En over goed opdrachtgeverschap komt hij met een waarheid als een koe: “De mentaliteit waarmee je dingen doet is doorslaggevend. Je kunt heel veel geld uitgeven aan het proces, maar zonder visie en leiderschap word je er niet beter van. De grote groei zit voor opdrachtgevers in weten hoe je ruimte en richting geeft en hoe je met creatieven omgaat.”

Dankje wel collega Tom Dorresteijn. Maar vooral ook dankjewel André, Bert, Paul, Melianthe, Niki, Jochen, Jules, Ruud, Tim, Tom, Martin, Robert, Ron en Ron, Bart, Martijn, Eline, Angèle, Eric en vanaf maandag ook Dewi en – niet te vergeten – onze welgewaardeerde opdrachtgevers die er allemaal dagelijks voor zorgen dat het niet bij citaten blijft.

In de voorbije weken ontvingen we tweemaal een potentiële klant op vrijdagmiddag. Beiden zochten een bureau voor een website waarmee zij grotere doelgroepen konden aanspreken. In beide gevallen had men bedacht dat die nieuwe doelgroepen nieuwe beloftes nodig hadden. In het ene geval was dat een online proefadvies, gratis en voor niks. Zoals dat hoort in het 2.0-tijdperk. De routing, de inhoud en het commerciële na-traject waren al helemaal uitgedokterd. In het andere geval ging het om een tastbaar welkomstgeschenk, waarvoor het inkoopcontract maandag getekend zou worden.

Deze twee websites zijn nu bij ons in volle voorbereiding. Zonder gratis advies en zonder cadeau. Dankzij de intieme setting van de vrijdagmiddag en dankzij de open houding van beide prospects. Die lieten zich van hun beste kant zien en accepteerden dat wij alles ter discussie stelden. Voor ons was dat vanzelfsprekend. De oplossingsrichting die men had uitgestippeld paste namelijk absoluut niet bij hun persoonlijkheid, hun afkomst, hun ware aard. Op de korte termijn hadden hun cadeautjes misschien wel nieuwe groepen gelokt, maar in een groot schepnet verdwalen meestal vooral smakeloze visjes. Waarom geef je onbetaald online advies als je praktijk juist drijft op diepgang en persoonlijke aandacht, in een rustieke omgeving? En waarom geef je snelle flessen wijn weg als je duurzame en diep-doorleefde aanpak eerst nog wat zendingswerk in de markt nodig heeft?

Charles Landry noemde een adviseur ooit een ‘kritische vriend’. Een mooie term. Niet alleen plezier maken maar als dat nodig is juist tegengas geven. We raden iedereen dan ook aan om voortaan op vrijdagmiddag te beginnen met nieuwe projecten. Laat je ons weten hoe dat je bevalt?

Van fouten moeten we leren. Maak dus veel fouten! Toch moeten we nu niet uitbundig allerlei wilde pilots starten en voorzichtigheid verbieden. Want sommige fouten zijn onherroepelijk. Chirurgen blijven beter oefenen op kadavers en het Nederlands elftal gaat trainen op penalties. Ook jij en ik kunnen bijleren. Presenteren bijvoorbeeld. PechaKucha-tifosi weten hoezeer een goede voorbereiding loont.

Een onderwijsinstelling vroeg me om hulp in hun ‘pitch’ van het jaar. Er hing veel van de opdracht af en ze hadden hard aan hun aanbieding gewerkt. Ze waren overtuigd van hun visie dat je mensen ‘ter plekke’ moet opleiden en niet in een anonieme leerfabriek. Maar ze waren onzeker over de vorm. We namen twee weken van tevoren de hele film door. Ze moesten om half twee aantreden. Als derde van vier. Oei… de slechtste plek. Vlak voor hun presentatie zou de beoordelingscommissie lunchen. Oei… die lunchdip betekende nog een tegenstander extra. Wakker worden! Hoe kun je enthousiasmerend én memorabel zijn zonder je eigen persoonlijkheid geweld aan te doen? Ons scenariodenken leverde een mini-workshop ‘ter plekke leren’ op. In plaats van te starten met een laffe PPT bracht een docent de beoordelingscommissie in vijf minuten een nieuwe vaardigheid bij. Daarna viel alles op zijn plek: visie, propositie, aanpak. Een dag van tevoren generale repetitie. Handen uit je zakken! Blijf van je kralenketting af!

Het werkte. Niet alles is te leren. Maar wel veel. Onze klant kreeg complimenten voor de bijzondere presentatie en nog veel belangrijker: de opdracht van het jaar. Dus ook ik ga voortaan weer oefenen.

Gisteren nog werd ik getroffen door een verwarring. Omhoog kijkend naar de dreigende herfsthemel schrok ik van een buitenaards groot wezen. Het monster vloog recht op ons huis af! Of was er op vliegveld Beek een Vapona-reclamezeppelin opgestegen en was die hopeloos uit koers geraakt? Toen ik goed keek, bleek dat het object niet vloog. Het hing daar, doodstil in het luchtruim. En bevond het zich wel in de lucht? Nee, het was oversized sprinkhaan, verdwaald op ons keukenraam.

Een paar dagen eerder leerde ik een mooie tegenstelling. Zuiderlicht ontmoette in het nog lege pand aan de Kommel kunstenaar Fons Haagmans (portret: van minuut 13 tot 17). Hij bracht ons 22 genummerde litho’s met de beeltenis van één van zijn favoriete onderwerpen: de ezel. Mijn kinderen fluisterden: “waarom schildert hij geen paarden, die zijn toch veel edeler?” Haagmans antwoordde geduldig: “een paard is de swing, een ezel is de blues.”

Eerder die dag kreeg ik een paradoxaal cadeautje van collega Peggy: “Op kantoor”, het debuut van ex-collega Ernst-Jan van Rossen. Wat een onbedaarlijke pret! Deze hilarische verzameling FD-columns is op het eerste gezicht een harde afrekening met ons surrealistische kantoorleven. Waar we langer nadenken over onze traktaties dan over ons functioneren. Maar als je “Op kantoor” uit hebt, blijkt het één lange lofzang. Wie deze postmoderne mini-samenleving zó diepgaand observeert, moet er zielsveel van houden. En nomineren we E.J.’s ‘vleesfantasie’ meteen voor Woord van het Jaar 2010?

Niets is wat het lijkt. Kijk goed. Luister goed. Vanochtend zong Joe Jackson “In Every Dream Home A Nightmare”: zonder wrijving geen glans. Het leven is verrukkulluk.

“Wat gratis is, kan niks zijn.” Ken je die uitdrukking? Als je wordt gevraagd om een project te sponsoren, dan bied je vaak je diensten in natura aan. Maar levert dat wel voldoende kwaliteit op? Zo stonden wij in dubio toen ontwikkelingsmaatschappij LIOF ons een sponsorverzoek deed. Zij organiseerden LIOF Yeah!, een talentenjacht voor starters. De hoofdprijs bestond uit een LIOF-subsidie en starters-benodigdheden, gesponsord door regionale bedrijven: telefoon, laptop, bureau + stoel, drukwerk, jaarrekening etc. En natuurlijk een huisstijl. Of ons bureau tien talenten van ‘een logo’ wilde voorzien.

Hmm… Een doorwrochte huisstijl kost al gauw een paar dagen. En bij wijfelende opdrachtgevers een paar weken. Dus zoiets konden we niet beloven. Maar wel een dag ‘creatieve energie’. Een duw in de juiste richting. De onbevangen blik van de buitenstaander. Dat is wat we al jaren doen: het beeld bepalen voor beeldbepalende organisaties. Winnaars van LIOF Yeah! zijn de beeldbepalers van morgen. Dus zeiden we ja. Het werd een leerzame sponsoractie.

Vanochtend stonden ze om 8 uur bij ons op de stoep. Tien jonge, intelligente, ambitieuze, trefzekere ondernemers. Zij gaan banen scheppen met waterbesparende kraandoppen, CV-video’s, festival-survivalkits, retailzoekmachines en incontinentiesensors. We gingen met ze aan het werk volgens ons motto ‘eerst richten, dan schieten’. Briefing, schets, ontwerp. Zij hadden hun huiswerk gedaan en het briefingsformulier ingevuld. Hoe grondiger de voorbereiding, des te effectiever het eigenlijke werk. Aan iedere starter hadden we – afhankelijk van diens behoefte – een ontwerper of adviseur gekoppeld.

Die aanpak leidde over en weer tot verrassingen. Wie dacht dat we aan het eind tien logo-presentaties zouden krijgen, kwam bedrogen uit. Naast nieuwe en verbeterde logo’s ontstonden er ook gloednieuwe community-concepten, sitemaps en slogans. Eén bedrijf vertrok zelfs met een nieuwe naam. In de concentratie van de snelkookpan werden reuzenstappen gezet. Zo leerden wij dat creatieve energie bij besluitvaardige initiatiefnemers een andere impact heeft dan bij sommige gevestigde organisaties. Onze ‘gratis’ aandacht leverde wederzijds de nodige megawatts op. En dat vinden wij onbetaalbaar.