Krimpkramp of niet, een bruisende metropool is onze Euregio nog niet. Terwijl deze alleen toekomst heeft als hechte groep van vitale steden. In Zuidstad of Eutropolis ontwikkelen talenten en ondernemers zich met slimme ideeën, cultuur, natuur, met elkaar verbonden door perfect OV. Op weg daarheen is er goed nieuws. ©-mill in Heerlen is het beste bedrijventerrein van het land, Boels, DSM en Rieu vieren wereldwijd triomfen en Magisch Maastricht trok weer honderdduizenden bezoekers. Maar is dat wel genoeg? Bovendien, er is ook slecht nieuws. Al vinden sommigen het geen ramp dat de top van Vodafone en Vesteda vertrok. En halen anderen hun schouders op nu de snelle trein naar Brussel is geschrapt. En zijn er die zich liever verheugen op de Jupiler-league (MVV-Fortuna) dan op de Europa-league (FC Limburg-Manchester United). Goed nieuws, slecht nieuws, het lijkt ons koud te laten.

Met zulke onverschilligheid bouw je niet aan de toekomst. Pas wanneer je uitstraalt dat je het verschil wilt maken, inspireer je mensen. Dit jaar hebben we een unieke kans om de regio te ontdoen van die onverschilligheid. Maastricht en negen steden uit de Euregio zijn kandidaat om in 2018 Europese Culturele Hoofdstad te worden. Met het verdrag van 1992 werd Maastricht een symbool voor Europa. Op dit knooppunt van drie landen leven 4 miljoen mensen met één gezamenlijke geschiedenis. De titel Culturele Hoofdstad verschaft werk, versterkt ons internationale imago, creëert nieuwe samenwerkingen en zorgt voor een betere infrastructuur. Juist nu willen Maastricht & Friends het statement maken dat cultuur de ontbrekende schakel is voor één daadkrachtig Europa. Een jaar Culturele Hoofdstad kun je vergelijken met de Olympische Spelen: 8 miljoen bezoekers besteden in een jaar €400 miljoen. Deze kans mogen we niet laten liggen.

Maar ook dat vooruitzicht lijkt nog weinig mensen warm te maken. Dat vinden wij jammer. “Never waste a good crisis,” aldus Nobelprijs-econoom Milton Friedman. Hij zei ook: “Only a crisis produces real change until the politically impossible becomes politically inevitable.” Dat geldt ook voor onze leiders. Een leider die roept “Doe eens normaal, man!” inspireert ons niet. Freek de Jonge adviseerde Rutte en Wilders terecht: “Doe eens bijzonder, man!” Gouverneur Theo Bovens pakte de bal op in zijn nieuwjaarsrede: “De toekomst van een betere provincie zit in het actieve burgerschap van de inwoners. Onze Calimero-houding en ons misplaatst chauvinisme moeten we inruilen voor trots.” Bovens ziet veel kansen voor Limburg om zich te profileren met grote evenementen. Goede timing: in oktober wordt het bidbook Culturele Hoofdstad ingeleverd. Voor de jury is de actieve bijdrage van burgers cruciaal. Schouders zijn er niet om op te halen, maar om ergens onder te zetten. Misschien ben jij onbewust wel één van onze 40.000 vaandeldragers. Laat je anders eens updaten bij het Cultureel Frühschoppen in Centre Céramique.

Of moet Bovens eerst een “good crisis” forceren om ons in beweging te krijgen?

Een tijdje terug blogden we over de Limburgse Lente. We schreven dat je Grote Toekomstplannen makkelijker in je hart sluit als je die bekijkt vanuit het perspectief van kinderen. Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 en Brainport 2020 komen een stuk dichterbij als je je voorstelt wat je kroost tegen die tijd gaat doen. Ons stukje kreeg behoorlijk wat bijval van ondernemers en bestuurders. Sommigen riepen ons op om het thema uit te diepen en het onderwerp laat ons sindsdien niet meer los. (We zoeken nog wel een nieuw motto sinds een ex-gedeputeerde vertelde dat “Limburgse Lente” in 1999 al de titel was van haar verkiezingsprogramma.)

Zondag moest ik weer aan ons betoog denken toen ik met mijn zoon en twee andere dudes van 14 ondergedompeld raakte op Breakfest 2011. 4.000 bezoekers genoten daar onder de laatste warme zonnestralen van een bijzonder bont cultuurpalet. Misschien heeft initiatiefnemer Jan Smeets zijn Breakfest ooit bedacht als Puber Pinkpop. Maar je zou het inmiddels beter Lowlands Light kunnen noemen. Er waren wel vijf muziekpodia met in totaal dik dertig bandjes: snoeiharde electro, stuiterende hiphop, sympathieke singer-songwriter, schorre death metal en swingende fanfarepop, het was er allemaal. Er werd acrobatisch gesport op bmx’en, skateboards en inline skates. Je kon je creatieve zelf kwijt in een dozijn workshops: van ‘vette petten’ tot ‘customize je sneakers’. Kunstbende Limburg rolde de rode loper uit voor de winnaars van vorig jaar. Er waren exposities, demonstraties en zelfs een opzwepende breakdance battle.

Ik hoorde er veel Vlaams en Duits. Nogal wat Euregioburen waren gekomen met een gratis beschikbaar gestelde bus. Wat zich op het Megaland-terrein in Landgraaf volstrekt natuurlijk mengde aan stijlen, smaken en sociale klasses zag er veelbelovend uit. Sportschool-tattoos en oude hippies. Nerds en emo’s. Kids en ouders. Ze voelden zich er allemaal thuis. Je zou het bijna een ‘zwerm’ noemen. Veel ouders op wie het woord cultuur (buiten het festivalhek) werkt als de spreekwoordelijke rode lap, gingen ongemerkt op in een spontane en ontspannen cultuurmanifestatie. Aan de hand van hun kinderen. En dáárom was het zo goed om te zien dat Breakfest is omarmd door bureau VIA2018. Langs deze weg wordt Maastricht Culturele Hoofdstad 2018 een project van ons allemaal.

© Sascha Teschner

Ander voorbeeld. Rotterdam heeft het al jaren, maar Amsterdam mag nu ook meepraten in grote-steden-infrastructuur. De A2 nabij Amsterdam kreeg vorig jaar twee banen erbij. Vijf banen liggen er nu. En óf die communiceren. Ze zeggen eensgezind dat je met rasse schreden een grote stad nadert. Dat weet je natuurlijk wel, maar dat het nu ook op deze manier gevisualiseerd is, is wel zo fijn. Grote stad nabij! Een verkeersbord kan niet duidelijker zijn.

Fietspaden – evenals het ontbreken ervan – zijn ook een communicatiemiddel. Sinds onze verhuizing naar de binnenstad van Maastricht neem ik wat vaker de fiets. Zo heb ik geleerd dat de fietspaden van Maastricht me ook iets willen duidelijk maken. Ze drukken uit: ‘Belachelijk dat je fietst. Pak liever de bus of ga te voet! Kom desnoods met de auto. We hebben prachtige parkeergarages voor je klaarliggen.’ Fietsen in Maastricht doe je niet voor je lol. Maastricht is de enige stad in Nederland waar eenrichtingsfietspaden de norm zijn geworden. Neem bijvoorbeeld de eenrichtingstunnels bij het station. Op de Stationsstraat vraagt de wegontwerper of je eerst rechtsaf slaat, dan een piepklein bochtje draait van ook weer 180 graden, en dan een tunnel in. Met droog weer zou je die thrill nog kunnen willen seeken, maar alle andere dagen van het jaar rijd je hier met gevaar voor eigen leven. Op de vraag: ‘Hoe krijgen we op deze plek de fietser de tunnel in?’ heeft ooit een ambtenaar of stedenbouwkundige (het was geen communicatiedeskundige, dat weet ik zeker) enorm mogen freaken. Met dit als resultaat.

Behalve eenrichtingsfietspaden, heeft Maastricht nog een naam hoog te houden, namelijk als dé stad van de fietspaden die ineens lijken op te houden te bestaan. Ik noem de Terblijterweg en de Noorderbrug. Ik weet ook wel dat er in voorzien is, dat je de weg moet oversteken en aldaar weer verder kunt (met enig improvisatietalent, that is), maar zonder bordje ‘Fietsers oversteken’ wordt het er al met al niet vriendelijker op. ‘Wil je fietsen, ga je gang, maar val ons er niet mee lastig’, zegt Maastricht.

Bij het aanleggen van wegen telt niet alleen dat je ergens kunt komen, maar ook hoe. Welke boodschap straal je uit? De wegenbouwdeskundige van de A2 bij Amsterdam heeft het begrepen. Misschien was het wel een communicatieadviseur?

Een ambtenaar grapte laatst dat Zuid-Limburg meer visies heeft dan luiers. Je gelooft inderdaad je ogen niet, als je achterin het Rapport Deetman 84 nota’s van na 2007 op een rij ziet over de toekomst van Zuid-Limburg. Onze eerste Versnellingsagenda was nog maar net klaar of de nieuwe deputé riep al “een hogere versnelling!” Daarna richtten beleidsschrijvers hun blik op Europa: “De toekomst van Limburg ligt over de grens”, “Limburg experimenteerregio”, ja zelfs “Vaals grensverleggend!” Vanaf 2009 is krimp de populairste zoekterm in stads-, streek- en strategische visies: krimppijn, krimp in beweging, krimp als kans en (eerlijk waar) krimp-en-de regels.

Sinds februari 2011 gooien we eensgezind ons zadel op het economische trekpaard Brainport 2020. Hoera, Chemelot, Health Campus Maastricht en Avantis vormen nu één satelliet in de Toptechnologieregio Zuid-Oost Nederland. We horen in 2020 bij de tien meest innovatieve regio’s van de wereld! Er moet wel nog het één en ander veranderen voordat Brainport 2020 werkelijkheid is… kennis, concentratie, samenwerking, spreiding, kansen, maatwerk, meerwaarde, schaalvergroting, schaalverkleining. Ik hoor je al meesmuilen: “Mooie woorden voor bestuurders, ver weg in pluchen zetels. Mooie plannen voor ooit, in de toekomst. Maar niet voor mij. Niet voor hier. Niet voor nu.”

Toch geloven wij in Brainport 2020. Maar hoe kan zo’n toekomstvisioen mensen in beweging zetten? Het riedeltje kennis-houding-gedrag helpt ons niet, zoals we zagen. Ideeën moeten wortel schieten in ons hart. En opeens wisten we het. De sleutel tot ons hart is simpel en beproefd: de kinderen! Iedereen met schoolgaande kinderen vraagt zich wel eens af: “In welke wereld komen ze terecht als ze het huis uit gaan?” In een verlaten Zuid-Limburg of een bruisende Brainport 2020? Als we zulke vragen stellen, is Brainport 2020 geen bestuurderskwestie meer, maar een project van onszelf. Als we die vragen stellen, voelen we dat wij zelf een sleutelrol spelen.

Stel dat je kind nu tien jaar is, dan stapt hij of zij rond 2020 de wijde wereld in. Als je de toekomst zo beziet, komt die heel dichtbij. In onderwijs, zorg, woningmarkt en bij de overheid zien ze de transitie al langer dichterbij komen: het gonst er van in personeelsbladen en kantines. Scholen worden kleiner en docenten geven straks dezelfde les op drie locaties. Zorginstellingen bedienen wijkverplegers op maat met razendsnelle informatica. Woningcorporaties gaan niet veel, maar slim bouwen. Overheden gooien hun beste ambtenaren in de strijd. Kortom: we specialiseren onze brains.

We doen vooral niet meer alles tegelijk. Dat is beter. Niet voor later, maar voor je kinderen. En jij? Wat zeg jij, als je kinderen in 2020 tijdens het overhoren van de examenstof geschiedenis vragen: “Wat deed jij in die Limburgse Lente?”

De verliefde König plukte een Roos voor de bevallige dochter van de rijke Boer. De Prins ontspoorde volledig toen hij daarvan hoorde. Op de terugweg Van der Heijden stortte hij zich met paard en al in een metersdiepe Kuijl. Tijdens de begrafenis speelden drie Fiddelaers ‘Ave Maria’. In de verlaten Pereboom-gaard sloegen rovers uit het naburige Kernland hun slag.

Donderdag is het twee jaar geleden dat Obama werd beëdigd als 44^e president van de Verenigde Staten. De val van de Muur, de vrijlating van Mandela, de eerste zwarte president. Het was een historische gebeurtenis. Onze eerste PechaKucha Night zou daarbij verbleken. Pierre Buijs, Jean-Paul Toonen en ik knepen hem dus behoorlijk: “Zouden ze wel komen, zitten ze niet voor de buis?” Deze twijfel bleek een geweldige onderschatting van ons publiek. Onbewust bleek Maastricht te hunkeren naar zoiets als PechaKucha. Een half uur voor aanvang liep het al storm. Achter de coulissen draaiden dertien durfals zich warm. Kaspar König beet het spits af en daarna betraden onze pioniers de vloer. Sommigen deden het in hun broek. Heel begrijpelijk. Ga maar eens voor 250 mensen staan met jouw persoonlijke droom. In een moordend ritme van 20 dia’s die maar 20 seconden staan. In het Engels. Maar de ovaties waren luidruchtig en langdurig. Volkomen terecht. Onze helden toonden aan dat onze regio verrassend veel verse ideeën heeft. Dat zorgde voor een bijna spirituele sfeer.

Onze steden kiezen sindsdien voor duurzame en flexibele aankleding met vliegende grastapijten en kunststoffen breiwerkjes. Logisch, gezien de serieuze spelletjes waarmee in crisistijd de ego’s van architecten op de proef worden gesteld. Die geven de steden nu, geïnspireerd door graffitti-mantelpakjes, dagelijks een nieuw gezicht. Ze verrijken de straten met afvaldesign en interactieve straatkunst. En zo groeit de Eutropolis uit tot een schoolvoorbeeld van regiobranding en Europese cultuur. Toppers uit Milaan en Parijs presenteren hier hun nieuwe modecollecties.

En dat is nog maar het effect van de eerste PechaKucha Night. Zo volgden er acht. Vorig jaar versterkten Sueli Brodin en Nathalie Dirks onze trojka. Dat zorgde voor een spannende injectie van expats en wetenschappers. De teller staat nu op 112 sprekers uit 17 landen. Hun inspiratie is niet alleen beschikbaar in AINSI. Gisteren registreerde onze website het 33.000^e bezoek. Als die mensen uit 96 landen gemiddeld één video bekeken, is dat weer 4.000 uur aandacht voor frisse ideeën uit de Eutropolis over:

Vorige week maakten we de balans op. We gaan door! Blijf je ons volgen?

Het staat vast. In 2011 werken we geconcentreerder, grensverleggender, duurzamer en energieker dan ooit. Dat haal ik niet uit een glazen bol of koffiedik, maar dat kun je aflezen aan de resultaten van 2010. Resultaten uit het verleden zijn namelijk een goede garantie voor de toekomst. Eerder beweerde ik dat na een korte kloosterretraîte, nu is het tijd voor boter bij de vis. “Met de kennis van nu”.

Januari – Beeldbepalers. Al bijna vijfentwintig jaar bepaalt Zuiderlicht het beeld voor (toekomstige) beeldbepalers. We wisten dat intuïtief wel, maar als je het op een flip-over schrijft, voelt het toch anders. Met dit aangescherpte motto gingen we van start.

Februari – Gewenning. De eerste twee pitches zijn nog een sof. We moeten erkennen dat we beter zijn in beelden neerzetten dan in campagnes uitrollen. Het PechaKucha-team is voor jaargang 2 versterkt door Sueli Brodin en Nathalie Dirks. Fons Dejong doet een spannend voorstel.

Maart – Zelf doen. Wat leek op een verkooploket voor overtollige stroom, groeide in twee goede gesprekken uit tot een visionair die de bijl aan de wortels van de energiemarkt zet. Trianel levert doe-het-zelf services voor lokale energie-ondernemers. Na je eigen TV-station, nu ook je eigen energiebedrijf.

April – Meer ondernemen. Na een competitie in twee fases vraagt Industriebank LIOF ons om een toegankelijker (MKB-)beeld te ontwikkelen. Ter gelegenheid van zijn 35-jarig jublieum organiseert LIOF ook een frisse talentenjacht voor starters. Je bent een ontwikkelingsmaatschappij of niet.

Mei – Vakmensen. Ook ROC Leeuwenborgh zoekt betere aansluiting op het MKB. Op ons advies besluit men om te beginnen met het totaalbeeld. We schaven overbodige krullen van de huisstijl en verrijken ‘opleidingen’ tot ‘vakmensen in opleiding’. In Twente bouwt men nu een nieuwe website.

Juni – Inzamelen. We bedenken met klant Mosa een unieke inzamelactie voor het Museum aan het Vrijthof. Dat wil ingrijpend uitbreiden. Het Ontbrekende Miljoen wordt vergaard door de verkoop van  tegels met daarin een korte boodschap. Als het museum in 2012 weer opent, liggen deze tegels in de centrale hal.

Juli – Toekomst creëren. Ook Hogeschool Zuyd heeft twee rondes nodig om een bureau te selecteren voor een nieuw huisstijlsysteem. “Géén nieuw logo!” Maar na de presentatie staat het oude logo toch ter discussie. Op 3 januari krijgen alle Zuyd-medewerkers het nieuwe te zien.

Augustus – Prijs! De internationale Red Dot Design Award stuurt ons weer een blije brief: voor Oktoplus, het nieuwe merk van MIK kinderopvang worden we bekroond. Wel nog even mondje dicht.

September – Energie. Omdat we die LIOF Yeah!-talentenjacht zo sympathiek vinden, sluiten we onze deuren en bieden we de winnaars een dag creatieve energie aan. We stellen een efficiënte wasstraat op en voelen het aan alle kanten knetteren: nieuw ondernemerschap.

Oktober – Hartje stad. Na ruim twintig jaar Maastricht-Oost, verhuist Zuiderlicht naar het centrum. Onze nieuwe overbuurman, Camille Oostwegel, ziet zijn Kruisherenhotel pardoes bekroond tot GaultMillau Hotel van het Jaar. Logisch, alleen zijn gasten hebben uitzicht op Zuiderlicht!

November – Lange termijn. Prijzen winnen verveelt nooit: al ruim tien jaar werken we met Woonpunt aan een bijzondere identiteit. Die samenwerking heeft al veel fraais opgeleverd. Dit jaar wordt dat vertrouwen beloond met de prijs voor het best verzorgde jaarverslag.

December – Optimisme. De vijfde PechaKucha Night van dit jaar stemt ons vrolijk: 200 mensen trotseren de sneeuw om te horen hoe het onderwijs kan worden verbeterd. Een prachtige lijst Uitvindingen, nieuwe impulsen voor Eutropolis, de economische erkenning van Design en een toverhotel maken dat ik van 2011 veel verwacht.

2011 – Maastrichtelijk.

Nergens is het licht zo licht
Als op het Vrijthof in Maastricht
En overdrijf ik lichtelijk
Ook dat is Maastrichtelijk

(Toon Hermans)

Van de week bezocht ik een hotel in Bethlehem, vlakbij Magisch Maastricht. Het werd een wonderlijke ervaring. Het leek wel of ik een toverbal was in de mond van het hotel. Het ene moment waande ik me in een zwembad van Salvador Dalí omdat ik vanuit een blauwbetegeld bed tegen het onderlijf van een zwemmende olifant aanstaarde. Even verderop verschoot ik van kleur in een – van kachel tot kussensloop en van Bijbel tot bedlamp – egaalgrijs gespoten kamer. In de kamer daarnaast dacht ik in een ruimte vol herfstblaadjesbehang en herfstblaadjestapijt de zware lucht van een stevige stamppot te ruiken. Twee minuten later hervond in een spierwitte ruimte de Benedictijnse kloosterrust van mijn oktober-retraîte. Ik werd heen en weer geslingerd tussen verwenning en verwarring. Voelde me hooggeëerde gast maar ook proefkonijn. Wat was mij in vredesnaam overkomen?

Ik was door decaan Vera Düring rondgeleid in het nieuwe teaching hotel van de Hotel Management School Maastricht. Andere hotelscholen bouwen voor hun opleiding fantasieloos de hotelkamers na van geoliede machines zoals Hilton, Marriott of Amrâth. Zo niet de school in Maastricht. Geheel volgens het nieuwe motto ‘the next step in hospitality’ zijn de grenzen van de verbeelding opgezocht. Kasteel Bethlehem is veranderd in een zinsbegoochelend hotellaboratorium. Nederlandse toppers als Piet-Hein Eek, Richard Hutten, Jurgen Bey, Studio Job en D/Dock en jong regionaal talent kregen de vrije hand en ontwierpen overweldigende ‘kamerbelevingen’. Niet altijd per se comfortabel en rolstoelvriendelijk, maar wel altijd bedoeld als reflectie op het idee van een kamer. Wat zoeken we daar? Wat is de essentie van gastvrijheid? Nederlandse topmerken als Mosa, Moooi en Desso stelden belangeloos hun collecties ter beschikking.

Zo ontstond in een kasteel van 1392 het hotel van de toekomst. Een ontmoetingsplek voor onderwijs, design, ondernemerschap en gastvrijheid. Niet alleen de studenten van Zuyd profiteren van deze grensverleggende aanpak, ook buitenstaanders kunnen er van genieten. Kamers kunnen worden geboekt, net zoals er gelucht, gecongresseerd of gedineerd kan worden. Je wordt altijd bediend door studenten. En dus is Vera’s toverhotel dicht in de Kerstvakantie. Reizigers die tijdens de Kerstdagen geen hotelkamer vinden in Bethlehem, moeten hopen dat er een plekje vrij is in één van de stallen van Camille Oostwegel. Maar daarna wordt het moeilijk kiezen uit deze 26 pièces de resistance. Ik zou een jaarabonnement nemen: iedere twee weken een nachtje in een andere kamer.

Hoor jij ook wel eens een bedrijf trots praten over zijn ‘goed bewaarde geheim’? Mij bekruipt dan altijd een lichte aarzeling. Was het echt een bewuste keuze waardoor die kwaliteit onbekend bleef? Of heeft men te lang gezwegen en is ‘goed bewaard’ dus een understatement voor ‘slecht verteld’? Of is het product of de dienst echt geheim en mag dat nu pas naar buiten? ‘Goed bewaard geheim’ prikkelt misschien even de aandacht, maar na een paar slimme vragen ebt die aandacht snel weg. Bovendien is het zoveel geloofwaardiger als iemand anders jou die titel toedicht. Leve de nederige winnaar. (Herinner je je die PSV-spits die na elk doelpunt opzichtig naar zijn eigen naam wees?)*

Waarom begin ik hierover? Omdat hier om de hoek een instituut staat dat in volle glorie aanspraak maakt op de titel ‘goed bewaard geheim’. Vorige week bezocht ik Kennis in Bedrijf waar ondernemers kunnen kennismaken met Hogeschool Zuyd. Op dat instituut wordt niet alleen onderwijs gegeven, maar er wordt ook duizelingwekkend veel nieuwe kennis ontwikkeld. Kennis in Bedrijf trok in het negende jaar bijna 3.000 bezoekers. Die keken hun ogen uit bij wel 150 presentaties. Op Hogeschool Zuyd geen proven concepts uit de studietijd van de docenten, maar opwindende experimenten. Promotie-onderzoek in landelijke centers of excellence. Naar de toepassing van video gaming in de ouderenzorg. Naar een nieuwe samenwerkingsvorm in de bouw waar alleen dure aanbestedingsjuristen slechter van worden. Naar de kansen voor een lokaal duurzaam energiebedrijf in Sittard. Op Kennis in Bedrijf kun je dus echt kennis maken. En al die tijd ontging mij deze weldadige kennisbron.

Vorig jaar was Hogeschool Zuyd volgens de gezaghebbende Keuzegids de beste grote hogeschool van Nederland, dit jaar werd zij met een banddikte verschil tweede. De Maastrichtse Toneelacademie en Hoge Hotelschool waren al bekende parels in de kroon. Maar nu blijken ook zorgstudies zoals Fysiotherapie, Biometrie en Verloskunde of zakelijke opleidingen zoals European Studies en de Hogere Juridische Opleiding de beste in hun soort.

Hogeschool Zuyd heeft dit in haar eigen omgeving allemaal goed verborgen weten te houden. Het goed bewaarde geheim stond te juichen met zijn handen in de zakken. Maar nu bestijgt die bescheiden Hogeschool Zuyd resoluut de Olympus van het hoger onderwijs. Het zou mooi zijn als Hogeschool Zeus in die nieuwe rol jonge toptalenten aan de regio weet te binden en verbinden. Zullen we de slapende reus wakker kussen?

* (Antwoord op de huiskamervraag: Mateja Kežman. Gebruik zijn naam voor iedereen die zich borstroffelend te buiten gaat aan ongebreidelde zelfbewierooking.)

Vandaag is Onno Hoes geïnstalleerd als burgemeester van Maastricht. De verwachtingen zijn hoog gespannen, ook bij ons. Hoes maakte indruk bij Pauw & Witteman (minuut 33-48), L1Laat en in diverse dagbladinterviews. Hij positioneert zich – ook in zijn maiden speech – consistent als betrokken buitenstaander uit Den Bosch. Hij begrijpt de cultuur van zijn nieuwe omgeving, maar is er niet mee vergroeid. Hoes is wel een bourgondische carnavalist, maar niet katholiek (hij is voorzitter van de joodse belangenorganisatie CIDI). Hij is wel liberaal, maar niet libertijns (keurig getrouwd). Wel innovatief, maar niet revolutionair (eerst moet de bestuurlijke rust terug). Hoes gaat verbindingen leggen. Tussen Sjengen en import-Maastrichtenaren. Tussen Den Haag en Europa. Tussen krimp en kans.

Nog mooier vinden wij dat hij van grote symbolische waarde kan zijn voor de ‘Maastricht Region’. In Heerlen vestigde zich dit jaar nog zo’n jonge Brabantse burgemeester: Paul Depla, voorheen tien jaar succeswethouder in Nijmegen. Heerlen en Maastricht worden vanaf 2010 dus bestuurd door bestuurlijk toptalent. Wat dat betreft mogen we de mensen van Regiobranding Zuid-Limburg feliciteren. Zulke top dogs werf je niet dagelijks voor openstaande vacatures. De ‘bright site of life’ deed het in een half jaar zelfs tweemaal. Chapeau. (Dit is meteen de enige reden om te hopen dat Rutte I stand houdt: in noodsituaties roept Den Haag talentvolle youngsters snel bij zich). Het Stedelijk Netwerk Zuid-Limburg (Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen) kleurt nu bovendien helemaal paars: géén van de drie burgemeesters is van CDA-huize. The times, they are a-changin’.

Het mooiste vinden we dat we nu toch blij kunnen zijn om het begrip ‘Florida aan de Maas’. Een paar jaar terug opperden onverlaten nog dat de regio zich moet ontwikkelen tot Rollator Valley waar het na je pensioen goed toeven is. Dat schrikbeeld bedoelen wij natuurlijk niet. Integendeel: ‘creative industry’-goeroe Richard Florida vindt nu eindelijk zijn weerklank aan de boorden van de Maas. Volgens Florida floreert een regio als zij beschikt over de drie sleutelfactoren voor een creatieve klasse: Talent, Technologie en Tolerantie. Het onderzoekende en onderwijzende Talent van Universiteit Maastricht en Hogeschool ZUYD kenden we al, net als de Technologie van de materiaalpioniers van DSM en Chemelot. Maar met een jonge, ‘allochtone’, joodse, homoseksuele burgervader gaat de vlag van Florida aan de Maas alsnog in de top dankzij een frisse scheut Tolerantie.

Hoera voor Hoes!

Ik lees verder in die Marketing Tribune van 19 oktober. En herken bijna elk woord uit het interview met oud-collega Tom Dorresteijn die een wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van design initieerde en realiseerde. Blijkt dat de financiële prestatie van een nieuw product een winst oplevert van bijna 20% als er bij de ontwikkelingsfase veel aandacht wordt besteed aan design…

Nou blog ik nooit. Ik twitter niet en SMS zelden. Maar collega Martijn vindt het vast goed als mijn verhaaltje dit keer op Zuiderlichts Zijlijn komt. Dus ik schrijf dit op. Want ik voel een grote neiging tot delen. Een paar citaten uit dat interview met Tom. Eén gaat over innovatief design: “… het komt erop neer dat design vooral wat oplevert als je ontwerpers niet met huid en haar aan de briefing houdt, maar ze een beetje vrijheid geeft. Designers, welk pluimage ook, hebben de neiging wat vrijer te denken en anders naar de problematiek te kijken. Mijn les is dat ontwerpers uitstekende strategen zijn, maar vraag ze niet om het uit te leggen in een rapport.” En: “Design is een cruciale component van branding. Als je terrein wilt veroveren moet je niet normbevestigend, maar innovatief denken: designers doen dat van nature.” En over goed opdrachtgeverschap komt hij met een waarheid als een koe: “De mentaliteit waarmee je dingen doet is doorslaggevend. Je kunt heel veel geld uitgeven aan het proces, maar zonder visie en leiderschap word je er niet beter van. De grote groei zit voor opdrachtgevers in weten hoe je ruimte en richting geeft en hoe je met creatieven omgaat.”

Dankje wel collega Tom Dorresteijn. Maar vooral ook dankjewel André, Bert, Paul, Melianthe, Niki, Jochen, Jules, Ruud, Tim, Tom, Martin, Robert, Ron en Ron, Bart, Martijn, Eline, Angèle, Eric en vanaf maandag ook Dewi en – niet te vergeten – onze welgewaardeerde opdrachtgevers die er allemaal dagelijks voor zorgen dat het niet bij citaten blijft.